الكلام ) شايع شد ، بعد از شياع آن مخالفين از راه استكبار عرصه را بر عوام أهل حق بلكه خواص ايشان تنگ تصور مىنمودند ، و فخرها بر ظهور چنين كتاب مىكردند ، خود مؤلف ( منتهى الكلام ) بالاخوانى و هرزه درائى را از حد گذرانيده بود ، و أحدى را از أهل حق قادر بر جواب آن نمىدانست ، حتى اينكه مىگفت اگر اولين و آخرين شيعه جمع شوند كتاب مرا جواب نتوانند نوشت ، مترجم به حمد اللَّه تعالى اين مهم را در عرصه 6 ماه انجام داد ، و كتاب ( استقصاء الافحام ) تصنيف فرمود . . . اين كتاب از وقتى كه شايع گرديد به نحوى كسر شوكت مخالفين شد كه خود صاحب ( منتهى الكلام ) سالها در بلاد هند گردش ، و واليان رياست مخالفين او را بهر نهج مدد مىكردند ليكن از عهدهء جوابش بر نيامد . . . الحاصل تصنيف ( استقصاء الافحام ) در مغازى علميه مثل غزوهء احزاب تصور بايد كرد ، و آيه كَفَى اللَّهُ الْمُؤْمِنِينَ الْقِتالَ را شاهد حال بايد دانست . بعد از تصنيف ( استقصاء الافحام ) بسوى تكميل ( شوارق النصوص ) توجه نمودند ، و در مدت يسيره مجلدات عديده آن را جمع فرمودند . اين كتاب هم از آيات باهره و بينات زاهرهء فضل و كمال آن جناب است . . . بعد بتصنيف و اشاعت كتاب ( عبقات الانوار ) كه اعظم ادله حقيّت مذهب أهل حق ، و اكبر حجج صدق دين أهل تشيع است ، عطف عنان فرمودند و تا آخر عمر در تصنيف و اشاعت آن اشتغال داشتند ، و مجلدات عديدهء آن را ظاهر ساختند . آن جناب را در سال 1282 سفر حج و زيارت عتبات عاليات پيش آمد ، در حرمين شريفين بكمال جد و جهد از كتب نادره انتخابات بقلم خاص فرمودند كه مايه حيرت اولى الالباب است .